استان بوشهر در حوزه‌ها و عرصه‌های مختلف دارای ویژگی‌های منحصر بفردی است که بخشی این ویژگی‌ها در آیین‌ها و سنت‌های پیشینیان جای دارد.

استان بوشهر در نواها، آیین‌ها، مراسم، آواها، بازی‌ها و سنت‌های معنوی در ایام مختلف دارای ظرفیت بالایی است بگونه‌ای که برنامه‌ها دارای جذابیت خاصی در بین مردم به ویژه جوانان و نوجوانان دارد.

«هیا مظلوم یا برحیدری»، « یزله»، «آیین گندم کوبی»، «گره گشو»، «طایفه بنی اسد»، «پامنبری»، «پخت غذاهای سنتی در ماه محرم و صفر»، « عبابافی»، «چوب کیلی»، «عزاداری» و «سینه زنی سنتی بوشهری» از جمله سنت‌های معنوی استان بوشهر است.

۱۳۰۰ آثار تاریخی در استان بوشهر شناسایی شده است

معاون معاون میراث فرهنگی استان بوشهردر گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در بوشهر، با بیان اینکه وجود صدها آثار و ابنیه تاریخی در استان بوشهر این استان را به موزه تاریخی مبدل کرده است اظهار داشت: یک‌هزار و ۳۰۰ اثر تاریخی در استان بوشهر شناسایی شده که ۲۸۹ ابنیه آن با داشتن ویژگی‌های منحصربفرد در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

نصرالله ابراهیمی از ثبت آیینی که صیادان در هنگام صید از آن بصورت هم‌خوانی استفاده می‌کنند خبرداد و خاطر نشان کرد: آیین «نِی‌مه» آوای دریانوردان بوشهری در هنگام صید و صیادی درفهرست آثار ملی کشور ثبت شد.

وی با بیان اینکه این آوا نقش مهمی در تلاش فعالیت صیادان در هنگام فعالیت روزانه دارد تصریح کرد: نِی‌مه، نوایی است که دریانوردان بوشهری در هنگام کار و صید و صیادی بر روی دریا بصورت هم‌خوانی اجرا می‌کنند که نقش تایرگذاری در جلوگیری از خستگی و افزایش نشاط و شادابی آنها دارد.

مضمون «نی‌مه‌خوانی» در مدح امامان معصوم (ع) است

معاون میراث فرهنگی استان بوشهر با بیان اینکه مضمون «نی‌مه‌خوانی» در مدح امامان معصوم (ع) است گفت: این مراسم که کم کم رو به فراموشی بود برای احیا این سنت ارزشمند دریانوردان بوشهری در فهرست آثار ملی و معنوی ثبت شد.

در همین حال  خبرنگار تسنیم در جمع دریانوردان بوشهری حضور یافت تا قدری بیشتر از نی‌مه‌خوانی اطلاعات در اختیار خوانندگان قرار دارد.

اکبر ماهینی با سن حدود ۵۸ سال که شغل صیادی دارد با اشاره به آیین نی‌مه خوانی در هنگام فعالیت صید و صیادی تصریح کرد: هنگام اجرای نی‌مه با نام خدا شروع سپس نام امامان معصوم(ع) بر زبان‌ها جاری می‌شود تا صیادان هنگام تورکشی و گرگور کشی از صید قابل توجهی برخوردار شوند.

وی با بیان اینکه صیادان نی‌مه هنگام پهن‌کردن تورها، جمع‌کردن آنها و پایان صید به صورت هم‌خوانی اجرا می‌کنند افزود: صیادان نی‌مه را به خاطر اینکه قدرتشان در هنگام تورکشی و پهن کردن تور افزایش یابد و دارای صید بیشتری شوند می‌خوانند.

«نی‌مه خوانی» قدرت مضاعفی به صیادان می‌دهد

حسین غریبی یکی از صیادان منطقه جفره بوشهر که از شغل صیادی به سبب کهولت سن کناره‌گیری کرده است گفت: موقعی که نی‌مه می‌خواندیم یک قدرتی مضاعفی در فعالیت تورکشی ایجاد می‌شد بگونه‌ای که هم ملوان با نشاط می‌شود و هم اینکه ناخدا روزی خود را در این فعالیت بیشتر می‌دید که این چنین هم می‌‍شد.

جابر عبدالخانی‌نژاد که موتوریست لنج صیادی است و اکنون بازنشسته شده در زمینه نی‌مه خوانی می‌گوید: در این مراسم یک نفر به عنوان سرخوان، بیت یا واژه‌هایی را می‌خواند و دیگر ملوانان جوابش را می‌دهند.

وی افزود: «شاه مردان است، یا علی مدد»،«قوت جان است یا علی مدد»،«حیدرکرار یا علی مدد»« سبط پیامبر یا علی مدد»، «اینجا تا بندر خیلی راهه، دریا سیاه‌هو، جاده درازه» از جمله اشعار نی‌مه‌خوانی صیادان بوشهری است.

معاون میراث فرهنگی استان بوشهر با بیان اینکه صیادان جوان بوشهر هیچ آگاهی از این سنت گذشتگان نداشتند گفت: نی‌مه خوانی در حال منسوخ شدن بود و جوانان صیاد استان بوشهر هیچگونه آگاهی از آواها و نواهای دریایی نداشتند سازمان میراث فرهنگی بر آن داشت که در فهرست آثار ملی به ثبت برساند.

ابراهیمی افزود: با ثبت نی‌مه در فهرست آثار ملی و معنوی کشور جمع آثار معنوی ثبت شده استان بوشهر به ۴۳ اثر رسید.

وی با اشاره به اینکه استان بوشهر دارای آیین‌ها و مراسم‌های ویژه‌ای مربوط به گذشتگان است افزود: برای احیا این سنت‌ها و جلوگیری از فراموش شدن آنها این آیین‌ها در قالب آثار معنوی در فهرست آثار ملی ثبت می‌شود.

۳۰ اثر ملموس و ناملموس که پرونده‌های تشکیل شده در فهرست آثار ملی ثبت می‌شود

معاون میراث فرهنگی استان بوشهر با بیان اینکه تاکنون صدها آیین و مراسم سنتی استان بوشهر شناسایی شده است افزود: تاکنون ۴۳ آیین و مراسم سنتی بوشهر به ثبت آثار ملی رسیده و این در حالی است که امسال ۳۰ اثر ملموس و ناملموس که پرونده‌های تشکیل شده در فهرست آثار ملی ثبت می‌شود.

ابراهیمی با اشاره به ثبت محوطه‌های تاریخی استان بوشهر در فهرست آثار ملی خاطر نشان کرد: برای ثبت ۱۵ محوطه تاریخی در فهرست آثار ملی پرونده این ابنیه‌ها در حل مستند سازی است.
 
وی قدمت این استان با توجه به آثار کشف شده به بیش از ۴ هزار سال دانست و تصریح کرد: بندر تاریخی سیراف یکی از آثار تاریخی است که قدمت ابنیه‌های این بندر بیش از ۴ هزار سال برآورد شده است.

ابراهیمی افزود: تاکنون ۲۲ اثر درمحوطه تاریخی و باستانی سیراف در جنوب استان بوشهر به ثبت ملی رسیده که پرونده این محوطه تاریخی برای ثبت جهانی در حال مستند سازی و ارسال به یونسکو است.

منبع: خبرگزاری تسنیم